Du lịch thể thao - nguồn thu triệu USD cho kinh tế địa phương

50 giải marathon lớn nhất thế giới tạo giá trị kinh tế 5,2 tỷ USD trong năm 2024, khi các thành phố chủ nhà đón hàng chục nghìn runner đến lưu trú, tham quan, trải nghiệm.

Số liệu trên được nêu trong báo cáo Marathon 50 của Brand Finance, công bố giữa năm 2025. Con số 5,2 tỷ USD cho thấy vai trò ngày càng lớn của các sự kiện thể thao trong ngành du lịch. Nhiều điểm đến trên thế giới đang tận dụng các sự kiện thể thao quy mô lớn như marathon, triathlon để kích hoạt du lịch và kinh tế địa phương.

Không chỉ thu hút vận động viên, các sự kiện này thường kéo theo lượng lớn du khách, cổ động viên và gia đình của runner. Nhóm khách này thường lưu trú nhiều ngày (thường là 2-3 ngày), tham quan các điểm đến và sử dụng dịch vụ địa phương, từ đó tạo ra nguồn chi tiêu cho khách sạn, nhà hàng, vận chuyển và các hoạt động giải trí.

Các giải chạy còn giúp quảng bá hình ảnh điểm đến thông qua truyền thông và mạng xã hội. Hình ảnh runner chạy qua các biểu tượng thành phố, bờ biển hay khu di sản được lan tỏa góp phần nâng cao nhận diện du lịch của địa phương.

Hàng chục nghìn runner chạy qua cầu Verrazzano-Narrows tại New York. Ảnh: The Guardian

Thể thao trở thành “bệ phóng” du lịch

Theo Brand Finance, giải marathon hiệu quả nhất thế giới là Chicago Marathon. Năm 2024, giải mang về 627 triệu USD. Trong khi đó, số liệu của Bank of America và tổ chức World Business Chicago xác định con số khoảng 683 triệu USD. Sự kiện này cũng hỗ trợ hơn 4.500 việc làm toàn thời gian và tạo ra khoảng 229 triệu USD thu nhập lao động cho thành phố.

Một phần lớn giá trị kinh tế đến từ chi tiêu du lịch. Theo các thống kê về marketing sự kiện, riêng chi tiêu du lịch liên quan đến Chicago Marathon đạt hơn 177 triệu USD, chủ yếu từ lưu trú, ăn uống và mua sắm của vận động viên và du khách. Sự kiện này đang hướng đến cột mốc 1 tỷ USD trong vài năm nữa.

Tuy nhiên, sức hút của những sự kiện như vậy không chỉ nằm ở yếu tố kinh tế mà còn ở trải nghiệm điểm đến. Với nhiều runner, việc tham gia một giải marathon cũng đồng nghĩa với hành trình khám phá thành phố đăng cai.

Tại Chicago, cung đường chạy đi qua nhiều biểu tượng của thành phố như Grant Park, khu trung tâm Loop hay bờ hồ Michigan. Trước và sau ngày thi đấu, nhiều runner thường dành thời gian dạo bộ ven hồ, tham quan các bảo tàng và thưởng thức ẩm thực đặc trưng của thành phố.

Tương tự, New York Marathon đưa vận động viên chạy qua cả năm quận của thành phố, từ cầu Verrazzano-Narrows đến công viên Central Park. Trải nghiệm chạy giữa các khu phố đông đúc cùng hàng triệu khán giả cổ vũ đã biến giải đấu này thành một “tour tham quan bằng chân”, nơi runner có thể cảm nhận nhịp sống đặc trưng của New York.

Runner dự giải VnExpress Marathon Huế 2025. Ảnh: VnExpress Marathon

Tại châu Á, nhiều thành phố du lịch cũng tận dụng marathon để thu hút du khách quốc tế. Bangkok tổ chức Amazing Thailand Marathon với hàng chục nghìn vận động viên, đồng thời kết hợp quảng bá văn hóa, ẩm thực và các điểm tham quan. Singapore Marathon hay Tokyo Marathon cũng trở thành sự kiện thường niên giúp tăng lượng khách lưu trú và nâng cao hình ảnh thành phố trên bản đồ du lịch quốc tế.

Theo các chuyên gia, những sự kiện như vậy mang lại nhiều lợi ích cho địa phương. Thứ nhất là nguồn thu trực tiếp từ du khách. Tiếp đến là cơ hội quảng bá hình ảnh điểm đến thông qua truyền thông. Đi cùng, sự kiện thúc đẩy phát triển các dịch vụ du lịch, từ khách sạn đến vận chuyển và các hoạt động trải nghiệm.

Những cung đường ven biển, xuyên rừng hoặc đi qua các công trình lịch sử tạo trải nghiệm khác biệt cho vận động viên, giúp sự kiện trở thành sản phẩm du lịch đặc trưng của địa phương.

Xu hướng kết hợp du lịch và thể thao cũng xuất hiện tại Việt Nam trong những năm gần đây, khi thể thao phong trào phát triển. Nhiều địa phương bắt đầu tổ chức các giải marathon, aquathlon… gắn với cảnh quan đặc trưng nhằm thu hút runner trong và ngoài nước.

Đơn cử, VnExpress Marathon chọn những thành phố du lịch sôi động của cả nước làm điểm đến. Có mặt từ năm 2019, VnExpress Marathon đã tổ chức khoảng 40 giải đấu tại các địa điểm như Huế, Quy Nhơn, Nha Trang, Đà Nẵng, Hạ Long, Cần Thơ… Ở mỗi cuộc đua, ban tổ chức luôn thiết kế cung đường đi qua những danh thắng nổi tiếng. Chẳng hạn, runner ở Huế chạy qua cầu Trường Tiền, Đại Nội, sông Hương; ở Quy Nhơn qua bờ biển Xuân Diệu, cầu Thị Nại; Đà Nẵng đưa runner qua cầu Rồng, cầu Trần Thị Lý, biển Mỹ Khê…

Ở mỗi địa phương, VnExpress Marathon đóng góp nguồn thu lớn cho du lịch. Chẳng hạn, VnExpress Marathon Huế 2025 đóng góp 221 tỷ đồng cho nguồn thu. Trong đó, khách lưu trú đạt 41.600 lượt, công suất buồng phòng đạt 90%.