Đầu bếp Việt ứng biến nông sản Việt với nguyên liệu xa xỉ đi thi quốc tế

Hai đầu bếp Việt kết hợp khéo léo nông sản bản địa với nguyên liệu xa xỉ, chinh phục ban giám khảo, đoạt huy chương bạc cuộc thi ẩm thực toàn cầu tại xứ Wales.

“Đi thi quốc tế, thấy đội nào kéo thùng xốp quấn băng keo là biết đội Việt Nam”, đầu bếp Trịnh Tuấn Dũng nhớ lại những ngày sang xứ Wales dự chung kết Global Chefs Challenge 2026.

Trong khi nhiều đội tuyển xuất hiện với dàn thiết bị hiện đại và đội hậu cần hùng hậu, đoàn Việt Nam chỉ có hai thành viên là Trịnh Tuấn Dũng (sinh năm 1999) và phụ bếp Lê Đắc Minh Quân (sinh năm 2005). Hành lý của họ gồm năm kiện đồ nặng khoảng 115 kg, chứa xoong nồi và đặc biệt là thùng xốp đựng nông sản bản địa như xoài cát Hòa Lộc, tỏi Lý Sơn, nước mắm Phú Quốc.

Kết quả chung cuộc được công bố hôm 19/5, đội xếp thứ 8 trên tổng số 15 và giành huy chương bạc, ghi dấu lần đầu tiên Việt Nam có đại diện góp mặt và giành giải tại vòng chung kết toàn cầu của cuộc thi này.

Global Chefs Challenge được ví như “Olympic” của ngành bếp toàn cầu, do Hiệp hội Đầu bếp Thế giới (Worldchefs) tổ chức định kỳ hai năm một lần. Cuộc thi quy tụ các đầu bếp xuất sắc đại diện cho các châu lục, trải qua quy trình chấm điểm nghiêm ngặt từ kỹ thuật chế biến, hương vị đến việc kiểm soát rác thải theo tiêu chuẩn quốc tế.

Dũng và Quân cùng một số hành lý mang đến vòng chung kết. Ảnh: Tuấn Dũng

Dũng, Quân mang theo các thùng đựng đồ bếp và nông sản Việt đến vòng chung kết. Ảnh: Tuấn Dũng

Đằng sau thành tích này là 9 tháng chuẩn bị đầy thử thách. Tại vòng bán kết châu Á ở Malaysia đầu năm 2025, Dũng từng nghĩ không thể đi tiếp khi nhìn thấy sự hoành tráng của các đội bạn. Tuy nhiên, sau khi cùng Singapore giành vé vào chung kết, anh quyết định hoãn học thạc sĩ để tập trung luyện tập.

Từ tháng 9/2025, anh bắt đầu xây thực đơn, tháng 12 tìm được phụ bếp phù hợp là Nguyễn Minh Quân, thí sinh dưới 25 tuổi theo quy định cuộc thi.

Cuộc thi yêu cầu mỗi đội thực hiện 4 món, 12 phần ăn trong 7 giờ. Thực đơn của đội Việt Nam được xây dựng từ ẩm thực truyền thống nhưng trình bày theo kỹ thuật hiện đại.

Món khai vị lấy cảm hứng từ bánh xèo. Món cá mang phong vị miền Trung với sả, lá chanh. Món chính phát triển từ phở và tráng miệng sử dụng xoài cát Hòa Lộc, bưởi da xanh, đường thốt nốt. Đội cũng sử dụng nước mắm Phú Quốc xuyên suốt để giữ bản sắc.

“Nông sản và ẩm thực Việt Nam đủ chất lượng để đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe tại những sân chơi chuyên nghiệp quốc tế, có khả năng đứng ngang hàng với nguyên liệu cao cấp của các quốc gia khác”, Dũng nói.

Thực đơn 4 món của đội Việt Nam tại vòng chung kết Global Chefs Challenge 2026. Ảnh: Tuấn Dũng

Rào cản lớn nhất của đội Việt Nam là việc bắt buộc sử dụng nhiều nguyên liệu cao cấp từ nhà tài trợ quốc tế. “Có những nguyên liệu mình chưa từng được chạm tay vào”, Dũng cho hay.

Điển hình là cá bơn halibut cỡ 5-6 kg, có giá lên tới vài triệu đồng mỗi kg tại Việt Nam. Trong nhiều tháng, hai người chỉ có thể dùng cá chim, cá lóc để tưởng tượng kết cấu thịt. Sát ngày thi, họ mới dám bỏ tiền túi mua một con halibut nhỏ tại siêu thị ở Anh.

Một nguyên liệu khác là tuyến cật bê, Dũng và Quân chỉ biết xem video trên mạng để tưởng tượng. Tại phòng thi, Dũng phải nhớ lại chỉ dẫn của các tiền bối về việc cật bê “có độ mềm tương tự não heo” để tự điều chỉnh lực dao trong lần đầu tiên sơ chế thực tế.

Thời tiết lạnh giá tại xứ Wales cũng làm đảo lộn mọi tính toán. Ở Việt Nam, nguyên liệu từ nhiệt độ phòng lên 100 độ C chỉ mất vài phút. Nhưng tại xứ Wales, mọi thứ bắt đầu từ dưới 10 độ C, kéo dài đáng kể thời gian nấu.

Một số món ăn sử dụng nước sốt có thành phần từ bơ và dầu dừa, nhanh chóng đông đặc. Để xử lý, Dũng phải duy trì làm nóng đĩa liên tục, tính toán tiến độ di chuyển của ban giám khảo, căn chính xác thời gian chuẩn bị đến lượt chấm của đội mình mới tiến hành chan sốt lên đĩa và lên món.

Trái xoài cát Hòa Lộc cũng “suýt trở thành sự cố”, bởi điều kiện thời tiết tại xứ Wales ảnh hưởng đến độ chín tự nhiên của trái. Dũng và Quân phải ủ xoài trong gạo đem theo để đảm bảo xoài kịp chín trước ngày thi.

Điều khiến Dũng và Quân áp lực nhất lại là di chuyển. Phần thi bắt đầu lúc 6h trong khi chỗ ở cách địa điểm thi hơn một giờ đi xe. Taxi rất hiếm vào rạng sáng. Hai đầu bếp phải huy động mọi thông tin có được để tìm tài xế, thậm chí còn tính kéo đồ nghề đi bộ đến điểm thi nếu không có xe.

Vòng chung kết có 16 đội tham gia, mỗi ngày 8 đội thi đấu. Một số đội châu Âu như Italy, Hà Lan hay Đan Mạch có người cổ vũ đông đảo, tạo không khí sôi động. Trong khi đội Việt Nam chỉ có hai người, hỗ trợ hạn chế, nhưng Dũng và Quân vẫn hoàn thành bài thi đúng thời gian.

Ban giám khảo quốc tế đánh giá cao sự sáng tạo của đội Việt Nam, đặc biệt là món ăn lấy cảm hứng từ phở khi kết hợp hoàn hảo nguyên liệu bản địa với kỹ thuật chế biến phương Tây.