Làng Lò trước cơ hội thành 'làng du lịch tốt nhất thế giới'

Theo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Đắk Lắk, Làng Lò có khoảng 1.500 hộ dân, gồm ba khu dân cư Lò 1, Lò 2 và Lò 3, nằm dọc bờ biển phía nam của tỉnh. Nơi đây lưu giữ hàng trăm ngôi nhà mái ngói đỏ, nghề đánh bắt và các lễ hội truyền thống. Lò 3, khu vực được lựa chọn xây dựng hồ sơ đề cử, lưu giữ nhiều ngôi nhà cổ và cũng tập trung nhiều cơ sở lưu trú và dịch vụ phục vụ du khách.

Hoạt động du lịch tại làng Lò hình thành từ trước năm 2021 khi du khách tìm đến trải nghiệm không gian làng chài và cảnh quan ven biển. Cuối năm 2023, địa phương thông qua đề án phát triển du lịch cộng đồng khu vực ven biển phường Hòa Hiệp, làm cơ sở quản lý điểm đến theo hướng bền vững.

Đến nay, làng Lò có 72 cơ sở lưu trú với 459 phòng đang vận hành. So với giai đoạn năm 2024 khi các mô hình đón khách còn ở quy mô nhỏ lẻ, số lượng homestay hiện tăng trưởng rõ rệt.

Dịch vụ lưu trú công khai giá tại chỗ và trên các nền tảng trực tuyến. Giá niêm yết phổ biến gồm 550.000 đồng cho phòng đơn mỗi đêm, 800.000 đồng cho phòng đôi và thuê nguyên căn từ 1,5 đến 3,5 triệu đồng mỗi đêm tùy quy mô, thời điểm. Các dịch vụ phụ trợ như quán cà phê, quán ăn ven biển, cho thuê xe, tour đi các điểm lân cận tại Phú Yên cũng phát triển đồng thời.

Anh Lưu Phước (29 tuổi), sinh sống tại làng Lò 3, cho biết người dân địa phương bắt đầu tham gia làm du lịch khi làng xuất hiện một số nhà đầu tư từ Hà Nội về mua đất, xây dựng điểm lưu trú 5-6 năm trước.

Làn sóng du lịch thu hút một bộ phận lao động trẻ trở về quê hương lập nghiệp. Nhiều người cải tạo nhà cổ của gia đình thành homestay, mở quán cà phê, cung cấp dịch vụ thuê xe, dẫn tour lặn biển, trekking và từng bước thành lập doanh nghiệp du lịch. Đối với các hộ ngư dân không trực tiếp kinh doanh lưu trú, họ mở thêm các quầy bán đồ ăn, thức uống phục vụ du khách vào thời gian rảnh sau các chuyến biển. Cộng đồng địa phương vẫn duy trì nếp sinh hoạt truyền thống. Lễ hội Cầu Ngư và Nghinh Ông diễn ra hằng năm là sự kiện cộng đồng lớn của làng, thu hút du khách tham gia.

Quá trình chuyển đổi từ làng chài thuần nông sang điểm đến du lịch đang làm thay đổi diện mạo hạ tầng tại làng Lò. Theo khảo sát, Tại Lò 1 và Lò 2, nhiều công trình nhà ngói đỏ cũ đã bị phá bỏ để xây mới. Lò 3 hiện là khu vực còn giữ được mật độ nhà ngói đỏ cao nhất.

Một số dãy nhà cũ bỏ hoang ven biển Lò 3 nằm trong khu vực quy hoạch hành lang bờ biển. Sau khi nhận tiền đền bù, nhiều hộ dân chuyển vào phía trong xây dựng nhà kiên cố, tập trung đông dọc đường Hùng Vương. Theo người dân địa phương, mỗi hộ gia đình thường sở hữu quỹ đất từ 5 đến 6 lô nên chọn giải pháp bán bớt các lô đất mặt biển để lấy vốn xây nhà mới và đầu tư sản xuất.

Việc các nhà đầu tư bên ngoài đổ về cũng làm dấy lên những băn khoăn về nguy cơ phá vỡ cảnh quan và mai một bản sắc làng chài. Một số ý kiến lo ngại người dân địa phương có thể bị gạt khỏi vai trò làm chủ điểm đến, dần thành “người làm thuê” tại quê nhà.