Ngành du lịch Việt Nam liên tục được vinh danh tại các giải thưởng quốc tế và ghi nhận hạ tầng, cơ sở vật chất cải thiện nhưng những câu chuyện về “chặt chém”, trải nghiệm dịch vụ thiếu văn minh vẫn là nỗi lo cản bước phát triển bền vững.
“Làm sao để không bị chặt chém ở hồ Gươm?” và “Mua đồ ở phố cổ Hà Nội hay bị tính giá cao lắm à?” là hai câu hỏi Nguyễn Hữu Thanh Nhã, hướng dẫn viên chuyên dẫn khách quốc tế, thường xuyên nhận được.
“Mỗi lần bị hỏi vậy, tôi khá lúng túng nhưng vẫn trấn an khách đó chỉ là một vài trường hợp “con sâu làm rầu nồi canh”. Dù vậy, tôi vẫn lo lắng nếu tình trạng này còn, khách sẽ không quay lại”, Nhã chia sẻ.
Nỗi lo của chị Nhã là có cơ sở. Chiều 22/9, Công an quận Hoàn Kiếm, Hà Nội, đã hỗ trợ một gia đình du khách Australia sau khi họ bị tài xế xích lô thu 1,2 triệu đồng cho một cuốc xe, cao gấp sáu lần mức giá thông thường. Mức giá niêm yết trên các ứng dụng cho dịch vụ tương tự chỉ gần 200.000 đồng.
Đây không phải lần đầu. Hồi tháng 7, một nhóm du khách Philippines cũng bị tài xế taxi tại khu vực này “chặt chém” gần 1,4 triệu đồng cho quãng đường chưa đến một km.
Những trải nghiệm không vui không chỉ đến từ giá cả. Nguyễn Hữu Công, hướng dẫn viên chuyên đưa khách Việt đi Đông Nam Á, cho biết anh cảm thấy thoải mái khi mua sắm ở Thái Lan vì “được trả giá thoải mái, không mua cũng không sao”. Ngược lại, tại Việt Nam, anh từng bị mắng vì chạm vào đồ tại một cửa hàng nhưng không mua.
Ngọc Anh, du khách từ TP HCM, cũng có kỷ niệm “nhớ đời” khi đến Hà Nội. Cô bị một chủ quán “đốt vía” do vào xem hàng vào sáng sớm nhưng không mua. “Làm sao tôi biết quán đó đã có ai mở hàng hay chưa. Việc trở thành người đầu tiên rất áp lực”, Ngọc Anh nói. Cô từng đi Mỹ, Nhật và các nước châu Âu nhưng chưa gặp trường hợp không mua đồ lại bị chủ quán đối xử như vậy.
Khách nước ngoài đổ đến phố đường tàu Hà Nội vui chơi, check in vào tháng 10/2025. Ảnh: Hoàng Giang
Tại Hội thảo “Công nghiệp Văn hóa với phát triển Du lịch bền vững” ở Ninh Bình cuối tháng 10, Tiến sĩ Nguyễn Văn Lưu, nguyên Vụ trưởng Đào tạo, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, nhận định “văn hóa du lịch” là cách ứng xử và chuẩn mực của các bên khi tham gia du lịch, từ du khách, doanh nghiệp đến cộng đồng và cơ quan quản lý.
Theo ông Lưu, thực trạng văn hóa du lịch ở Việt Nam “có nhiều điểm được và chưa được”. Bên cạnh tình trạng “chặt chém”, ngành du lịch còn đối mặt với hiện tượng ăn xin, giả danh ăn xin gây phiền hà, vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm tại nhiều cơ sở ăn uống, và tình trạng rác thải, vệ sinh môi trường chưa đảm bảo tại các điểm dừng chân, trạm xăng.
Việc tiếp nhận và giải quyết khiếu nại của du khách cũng “chưa kịp thời, gây bức xúc”. “Chúng ta vẫn còn thiếu kiểm tra, phát hiện, xử lý dứt điểm hiện tượng tiêu cực”, ông Lưu nói.
Không chỉ người làm dịch vụ, ông Lưu cũng chỉ ra rằng “nhiều người Việt khi đi du lịch chưa thể hiện là người có văn hóa, nhất là khi ra quốc tế, còn có những hành động làm ảnh hưởng đến hình ảnh đất nước”.
Trả lời