Tranh cãi chuyện du khách cho tiền trẻ em khi chụp ảnh ở Hà Giang

Tiến sĩ Trịnh Lê Anh, Khoa Du lịch học Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn ĐHQG Hà Nội, cho biết không chụp ảnh cùng trẻ em tại dốc Thẩm Mã trong chuyến đi đầu năm, khẳng định hành vi “chụp ảnh cho tiền” sẽ tạo ra cơ chế khuyến khích trẻ em rời xa trường học, tham gia hoạt động đem lại thu nhập trực tiếp từ khách du lịch.

Theo chuyên gia này, trẻ em hoàn toàn có thể là một phần của hệ sinh thái du lịch nhưng không phải theo cách trực tiếp tạo ra thu nhập trên đường đèo. Thay vào đó, các em nên được tham gia gián tiếp thông qua giáo dục và gia đình, ví dụ được học ngoại ngữ; học kể chuyện văn hóa bản địa hoặc hỗ trợ những hoạt động phù hợp trong mô hình du lịch cộng đồng. Khi trưởng thành, các em có thể trở thành những hướng dẫn viên bản địa rất giá trị.

Quan trọng hơn, vai trò của quản lý nhà nước và chính quyền địa phương là thiết lập những nguyên tắc rõ ràng như không để trẻ em tham gia vào các hoạt động mang tính thương mại tại điểm du lịch, đồng thời tạo ra sinh kế thay thế cho gia đình.

Đồng quan điểm, ông Hoàng Xuân Đôn, Trưởng ban quản lý Công viên địa chất toàn cầu Cao nguyên đá Đồng Văn, nói việc trẻ em cần có nhận thức tốt về giá trị lao động cần được người lớn giáo dục bài bản với sự tham gia đầy đủ của các tổ chức xã hội, chính quyền.

Tỉnh Hà Giang cũ và Tuyên Quang hiện tại đều nỗ lực trong công tác giáo dục kiến thức và văn hóa, tổ chức nhiều chương trình để đưa kiến thức văn hóa bản địa, cách phát triển kinh tế du lịch bền vững vào trường học.

Với số lượng trường học và học sinh rất lớn của vùng – trên 150 trường và hàng chục nghìn học sinh các cấp – ông Đôn đánh giá nhiệm vụ này có những kết quả đáng khích lệ khi ngày càng có nhiều thế hệ học sinh trưởng thành, ra xã hội lao động sản xuất, khẳng định vị thế chủ nhân của vùng di sản.

“Vẫn còn những bất cập cần giải quyết nhưng chúng tôi đều nỗ lực để các em dành tối đa thời gian cho học tập thay vì trực tiếp đi kiếm tiền”, ông Đôn nói.

Trong khi đó, đại diện UBND xã Phố Bảng, đơn vị quản lý dốc Thẩm Mã, nhấn mạnh khách du lịch cần tuân thủ việc không cho tiền, quà trẻ em, qua đó gián tiếp tạo ra một nhóm người lười lao động, trở thành gánh nặng xã hội. Nếu có lòng hảo tâm, đại diện đơn vị cho biết du khách có thể liên hệ với chính quyền xã để được giới thiệu các điểm trường hoặc liên hệ trực tiếp với các trường học.

“Đó mới là cách động viên các cháu siêng năng học tập, thoát nghèo”, đại diện UBND xã Phố Bảng nói.